Gietijzer en heraldiek in Dedemsvaart (2)

In ons dorp zijn meer wapenschilden van Enthoven te ontdekken, waarvan er behalve die van het oude postkantoor nog twee andere zijn t.w. op het monument van Van Dedem het "baronale" wapenschild en het koninklijk schild aan de gevel van het pand voorheen Moerheim.

Het gemeentewapen van Avereest, dat zich nu in de oudheidkamer bevindt, is waarschijnlijk van 1888, omdat in dat jaar het wapen door de Hoge Raad van Adel is toegekend. Het is van gietijzer, maar niet is bekend wie het gegoten heeft. Werden eerder de schilden van hout vervaardigd of gekapt uit steen, toen het gieten mogelijk werd ging men in grote aantallen koninklijke schilden gieten. Ons koninklijk schild is tevens rijkswapen en alle gevels van rijksgebouwen werden destijds op last van de overheid versierd met een schild. Het waren postkantoren, marechausseekazernes, douanekantoren, grensposten, belastingkantoren, militaire kazernes en ambassadegebouwen.

Ook firma's die zich koninklijk mochten noemen, schaften zich een schild aan. Tot voor de tweede wereldoorlog had een koninklijk schild een ongekende uitstraling. Naast de genoemde gietijzeren wapenborden zijn er nog een aantal andere schilden in ons dorp te vinden.
De firma Haitjema heeft een aluminium hofleveranciersschild (ontwerp Oxenaar). Het voormalige waterschapsgebouw aan de Moerheimstraat heeft een onaantrekkelijk schild. Aan de gevel van de brandweerkazeme hangt nog een kunststofschild van Avereest. Bij bakkerij Dorgelo is aan de gevel het familiewapen te vinden.
Een prachtig familiewapen, gekapt van natuursteen, is te zien op de grafsteen van wijlen de heer Tammo Derk Wiersum (overleden 1954) op het kerkhof "Mulderij". Tenslotte vindt men aan de buitengrenzen van de gemeente Hardenberg het nieuwe gemeentewapen. Tegenwoordig niet meer in metaal of steen, maar nu afgedrukt op plakfolie. Sic transit gloria.

Gerrit Sasbrink

 

Ga terug