STILLE OMGANG

 

In Dedemsvaart wordt elk jaar op 4 mei twee minuten stilte gehouden bij het monument in het gemeentepark. Hierbij een impressie van een aantal jaren.

 

Herdenking 1946

Op verzoek van het landelijk comité vond een herdenking plaats in 1946 van gevallenen uit de oorlog van de gemeente Avereest. De inwoners van de gemeente Avereest werden verzocht hieraan deel te nemen. Vanaf 18.00 uur de vlaggen halfstok hangen. Uit eerbied voor de vlag wil men zorgen deze niet de hele nacht te laten hangen. Van half acht tot een halve minuut voor acht zullen klokken luiden. Om 20.00 uur zullen de sirenes van de melkfabriek en Delana het tijdstip aangeven waarop twee minuten wordt gehouden. Vanaf de Markt zal de stille tocht zwijgend vertrekken, via de Wisseling en de Moerheimstraat naar het gemeentepark. Vooraf gegaan door tamboers met omfloerste trommen. Na twee minuten stilte kunnen bloemen gelegd worden bij het monument. Verzocht wordt om openbare vermakelijkheden, winkeliers, enz. vanaf 18.00 uur hun zaken te sluiten. Zo was het verzoek van het landelijk comité.

In 1946 vond de eerste stille omvang plaats. Vanaf het Marktplein vertrok men naar het gemeentepark. Voor het gemeentehuis stond in de eerste jaren een eenvoudig houten gedenkteken aan de oostkant, daar waar nu het logo van de Rabo‑bank staat.

 

Bij de herdenking in 1950 schreef de krant:

De plechtigheid kreeg nog meer wijding door de zang van het dubbelkwartet "Musica" onder leiding van directeur, de heer J. Wiersma, hoofd van de Gereformeerde school aan de Langwijk.

Aangrijpend was het ogenblik, toen in de stilte het lied weerklonk "Houdt Gij mijn handen beide".

 

1951
Kort voor 1951 had men het plan opgevat om een oorlogsmonument te plaatsen. Er kwam een commissie van voorbereiding. Men koos voor een plaats in het plantsoen nabij het het gemeentehuis. In 1951 namen velen deel aan de stille omgang, die vanaf het Marktplein naar de plaats van het oorlogsmonument voerde, terwijl de grote luidklokken van de beide kerkgebouwen hun bronzen stem over het dorp lieten weerklinken. Veel burgers hadden zich in het park om het nieuwe monument verzameld. In een grote boog stelden de leden van scouting zich op, rondom het monument. Het deed velen goed, dat dit jaar in tegenstelling tot andere jaren, zo'n groot aantal burgers deel nam aan de herdenking. Het nieuwe monument is vervaardigd door de beeldhouwer Gijs Jacobs van den Hof.

Na twee minuten stilte hesen twee verkenners van scoutingsgroep "Van Dedem" de vlag. Als eersten traden burgemeester mr. J. de Widt, namens het gemeentebestuur en dr. Pieron, als voorzitter van de voorbereidingscommissie, naar voren om het monument te onthullen. Vervolgens legden de stichting 1940‑1945 en de band Nederland‑Indië bloemen. De Oranjeverenigingen van Balkbrug, Dedemsvaart‑dorp en Sluis 6‑7 schonken bloemen. Ook de beide muziekverenigingen en particulieren brachten een bloemengroet. Aldus de krant. Na het zingen van twee coupletten van het Wilhelmus en het spelen van "Wilt heden nu treden" werd de plechtigheid gesloten met een defilé.

 

De herdenking 50 jaar na de bevrijding

In 1995, in een bijna volle hervormde kerk, sprak burgemeester A.J. Pijlman. Hij vroeg zich af: "Doen wij wel voldoende? Wij vergeten zo snel en zakken af naar onze kleine wereld van menselijke zelfzucht en eigen baat."

De aanwezigheid van Franse‑ en Canadese veteranen was bijzonder. Zij werden in het frans en engels welkom geheten door Pijlman. Hij wees er op dat onze vrijheid aan veel vrienden van de Canadese strijders het leven heeft gekost. Hij sprak: "Uw komst naar Dedemsvaart zal deze dagen tot onvergetelijke dagen maken." Denkend aan de oorlogsgraven in Holten, waar ruim 1500 Canadese strijders hun laatste rustplaats hebben gevonden voor onze vrijheid. Burgemeester Pijlman stond ook stil bij de gevallenen van Avereest in en buiten Nederland; ook dacht hij aan onze Joodse medeburgers, waar van de bijna zestig er slechts drie de oorlog hebben overleefd.

Na de bijeenkomst in de kerk maakte de lange stille stoet, waaraan honderden mensen deelnamen, veel indruk.

Bij aankomst bij het monument werd na twee minuten stilte een krans gelegd door de burgemeester en mevrouw Pijlman. Ook door veel aanwezigen werden bloemen gelegd.

 

4 Mei

Jaarlijks wordt op 4 mei de herdenking gehouden bij het monument, waar ieder jaar veel mensen aanwezig zijn. Het muziekkorps "Jubal" komt van te voren vanaf hun verenigingsgebouw "Op Maat" via de Parklaan en de Van Haeringenstraat naar het monument aan de Moerheimstraat. Rond het monument staan leden van scouting opgesteld. Er wordt een krans gelegd door de gemeente en de voorzitter van Plaatselijk Belang. Vervolgens worden bloemen gelegd door scouting en de burgerij. Eén minuut voor acht volgt het signaal de "Last Post". Om acht uur volgen twee minuten stilte. Daarna wordt het Wilhelmus gespeeld en gezongen; tevens wordt de vlag gehesen. Daarna speelt "Jubal" het koraal "Blijf bij mij Heer", waarna de muziekvereniging, scouting en de aanwezigen de plaats van de herdenking in stilte verlaten.

 

Bertha Huisman ‑ Meinders

 

 

Ga terug